Günün Ayet-i Kerimesi

Günün Hadis-i Şerifi :
Zemahşeri (538/1143) ve “Keşşaf” İsimli Tefsiri

Zemahşeri (538/1143)ve “el-Keşşâf an Hakâkiki’t-Tenzîl” Adlı Tefsiri

Türk müfessir, muhaddis ve edibi olan Cârullah Ebu’l-Kasım Muhammed b. Ömer, Harezm’e bağlı Zemahşer köyünde doğmuştur (467/1074). İlk tahsilini köyünde yapmış, sonra Bağdat’a gelerek, devrin büyük ilim merkezi olan Nizamiye Medresesi’ne girmiştir. Medresenin ünlü âlimlerinden aldığı derslerle kısa zamanda parlamış ve daha o zamanlar “Fahru’l-Harezm = Harezm’in İftiharı” unvanına hak kazanmıştır.

Züht, takva, ihlâs, doğruluk ve güzel ahlakıyla da sivrilmişti. Bütün ilimlerde özellikle lügat, edebiyat, gramer ve edebî san’atlarda çok güçlüydü. Zekâsının keskinliği, bilgisinin genişliği, konuşma ve ifâdesinin düzgünlüğüyle her yerde tanınmıştı.

Aslen Türk olduğu halde Araplardan güzel konuşur, yazar ve şiir söylerdi. Hattâ Mekke’de bulunduğu sıralarda Ebû Kubeys dağının üzerine çıkar, tüm Arap kabilelerine seslenerek “Babalarınızın ve dedelerinizin dilini benden alınız !” diyerek meydan okurdu. Mekke’de kaldığı yıllarda sık sık Kâbe’de itikâf edip, başka yere çıkmadığı ve Allah’ın evi Kâbe’ye âdeta komşu olduğu için “Cârullah” unvanını almıştır. Yolculuklarının birinde yakalandığı kar fırtınasında donan ayağı kesilme durumunda kalmış, sonunda Mekke’den Harezm’e dönüp, (538/1143) tarihinde arefe gecesi vefat etmiştir. Mezarı Cürcan kasabasındadır.

Türk kabiliyet ve Türk zekâsının en mükemmel temsilcilerinden biri olan Zemahşerî’nin İslâm âlimleri arasında üstün yeri vardır. Ne var ki, fıkıhta Hanefî mezhebinden olmasına rağmen İ’tikâdî konu¬larda Mutezile mezhebinden oluşu, bununla iftihar ettiğini belirterek her yerde ilân edişi, bazı âlimlerce onun ilmî dehâ ve şahsiyetine uygun göremedikleri şaşırtıcı bir gelişme olarak değerlendirilmiştir. Zemahşerî’nin Sûfiyye şeyhlerini, Mutasavvıfları, Tekke, Tarikat ve bunların âyinlerini tenkit ederek reddettiği de bilinmektedir.

Bütün bunlara rağmen Zemahşerî, İslâmî ilimlerde özellikle tef¬sirde büyük bir inkılâp yapmış ve bu alanda ölümsüz bir şöhret kazanmıştır. Önceki tefsircilerin çoğu yalnız rivayet metodunu izliyor¬lar yahut dirayet metoduna ikinci derecede önem veriyorlardı. Zemahşerî ise tefsirinde dirayete önem vermiş, Kur’ân-ı Kerîm’in diğer edebî eserlere karşı dil ve edebi üstünlüğünü özellikle belirtmiştir. Ünlü tefsiri “el-Keşşâf an Hakâkiki’t-Tenzîl”, yer yer Mutezile mezhebi görüşlerini ihtiva etmesine rağmen yine de en büyük kaynak eseridir. Keşşafın başlıca Kaynaklarından biri Zeccâc (311)’ın Meâni’l-Kur’ân adındaki eseridir.

İslâm âleminde birinci derecede önemli olan tefsirlerden sayılan Keşşaf üzerinde birçok araştırmacı ve bilgin inceleme ve araştırma yapmıştır. Kuşku ve şüpheye sebep olan yerlerinin çıkarılarak yapılan özetlemelerinden ta’lik, tahric ve haşiyelerine kadar varan çok yönlü çalışmalara konu olmuştur.
Bu cümleden olmak üzere Keşşaf üzerinde 5 kişi telhis (özetle¬me) yaparken, 27 kişi de kısmen veya tamamen haşiye veya ta’lik yazmıştır. Ayrıca Keşşafta geçen şevâhid (örnek ifâdelerin ve sayısı bini bulan beyitlerin şerhleri de yapılmıştır.)

Keşşafın başlıca üstünlükleri şöyle özetlenebilir:

1- Lüzumsuz söz ve uzatmalardan uzaktır.
2- Hikâyeler ve İsrâiliyyat yoktur.
3- Dil inceliklerine ve edebî san’atlara çok önem verilmiştir.
4- Açıklamalar Soru-Cevap şeklinde yapılarak, konunun açıklanması sağlanmıştır.

KONU BİLGİLERİ
13 Mayıs 2012, 13:16 tarihinde Tefsir kategorisinde yayınlandı.
PAYLAŞ
facebook Twitter Frienfeed Twitter
YORUM YAZIN

İsim :

E-posta:

WebSite:

  1. ibrahim telli diyor ki:

    Keşşaf ı nerden temin edebilirim?

Sponsorlar
Son Konular
Son Yorumlar
Yazarlarımız
İNSAN ONURLU BİR VARLIKTIR

Recep Çapar

İNSAN ONURLU BİR VARLIKTIR

İNSAN ONURLU BİR VARLIKTIR İslamiyet, onur kavramına iki anlam yüklemiştir:... [Devamı]
Kur’an-ı Kerim’de Şükür – Bilal Gündüz

Bilal Gündüz

Kur’an-ı Kerim’de Şükür – Bilal Gündüz

KUR’AN-I KERİM’DE ŞÜKÜR Arapça bir kelime olan şükür, ş-k-r... [Devamı]
Organ Nakli-3 İslam Hukuku Açısından

Ebubekir Atalay

Organ Nakli-3 İslam Hukuku Açısından

İSLAM HUKUKU AÇISINDAN İslâm hukuku açısından organ naklinin hükmüne,... [Devamı]
Vaazlar
KİMSESİZLERİN KİMSESI OLMAK

KİMSESİZLERİN KİMSESI OLMAK

KIMSESIZLERIN KIMSESI OLMAK Ebu Hureyre (r.a.)’den nakledilen bir hadiste... [Devamı]
İSLAM’DA İLMİN ÖNEMİ VE HEDEFİ

İSLAM’DA İLMİN ÖNEMİ VE HEDEFİ

İSLAM’DA İLMİN ÖNEMİ VE HEDEFİ İlk emri ‘Oku’ olan bir... [Devamı]
Hz. Ali’den Hikmetli Sözler

Hz. Ali’den Hikmetli Sözler

Hz. Ali’den Hikmetli Sözler * Kişi dili altında saklıdır, konuşdurunuz... [Devamı]
İslam’da İşçi-İşveren İlişkileri Konulu Cuma Vaazı

İslam’da İşçi-İşveren İlişkileri Konulu Cuma Vaazı

İŞÇİ – İŞVEREN İLİŞKİLERİ İnsan diğer canlılara göre... [Devamı]
Peygamberimizin Hayatından Günümüze Yansımalar – (Vaaz)

Peygamberimizin Hayatından Günümüze Yansımalar – (Vaaz)

Peygamberimizin Hayatından Günümüze Yansımalar لَقَدْ كَانَ... [Devamı]
Forum Sayfamızdan